Podhale Region

Wtorek, 11 grudzień 2018

Ostatnia aktualizacjaWt, 11 Gru 2018 5pm

Jesteś tutaj: Home Wiadomości Powiaty: Subregion Podhalański Biało-czerwony 22. Almanach – z bohaterstwa i organicznej pracy

Reklama

Biało-czerwony 22. Almanach – z bohaterstwa i organicznej pracy

almana18

NOWY TARG. Ponad 400 stronic, nowotarski rynek z listopada 1918 roku na obwolucie, 28 autorów, bogata w lokalne wydarzenia kronika, ale przede wszystkim – duch 100-lecia Niepodległości przenikający karty 22 Almanachu Nowotarskiego. Podhalańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk daje czytelnikom do rąk jubileuszowy i wyjątkowy numer sztandarowego miejskiego periodyku. Promocja rozchodzącego się po całym Podhalu i wysyłanego za granicę rocznika odbyła się tym razem w sali koncertowej Państwowej Szkoły Muzycznej. W nadzwyczaj uroczystej oprawie.

Almanachowe wydawnictwo prezentował cały zespół redakcyjny pod wodzą redaktor naczelnej, dr Stanisławy Trebuni-Staszel, wsparty autorytetem prof. Stanisława Hodorowicza. On też zaznaczał, że najnowszy tom to opisanie dziejów bohaterów wojen i walk, które przyniosły Polsce niepodległy byt, ale i hołd dla pokoleń budujących jej pomyślność organiczną pracą.

Omówienia trwały długo, bo też 22. numer jest zasobny w rozmaite materiały. Otwierają go oczywiście sentymentalne strofy wiernych temu wydawnictwu poetów: Wandy Szado-Kudasikowej i Krzysztofa Kokota. Ale o charakterze rocznika 2018 stanowi przede wszystkim bogaty dział „Ku Niepodległej”, złożony z 8 artykułów, wskrzeszających m.in. postaci legionistów z Podhala i przypominających dokonania II Rzeczypospolitej po 10 latach niepodległości, także atmosferę narodowej ofiarności rok przed wybuchem II wojny. Warto tu zwrócić uwagę na spisane przez Stanisława Watychę losy jego stryjecznego dziadka – Franciszka Watychy: legionisty, uczestnika wojen z Ukraińcami i bolszewikami, potem żołnierza kampanii wrześniowej, który – aresztowany przez Sowietów i zesłany w głąb Rosji – przeszedł cały szlak bojowy armii Andersa.

Dział „Z przeszłości Miasta i regionu” daje obraz życia Podhala nawet sprzed 4 wieków, rysowany na bazie dokumentów z wizytacji parafii, metryki józefińskiej i inwentaryzacji sakralnych zabytków. Tutaj też Andrzej Rajski podsumowuje 62 lata Sekcji Operacyjnej Nowy Targ Grupy Podhalańskiej GOPR.

Wśród „Prac i studiów etnograficznych” Stanisława Trebunia-Staszel pomieściła historyczno-refleksyjny rys „I w chłopskiej piersi Polska chce być” – o idei Niepodległej w podhalańskim ruchu regionalnym. Silnie zaznaczyły się tu uroki i problemy owczarstwa górskiego, opisane także przez towarzyszącą ostatnim wędrującym pasterzom prof. Ewę Kocój.

Miscellanea przynoszą pouczającą i ponadczasową lekturę: w eseistycznej formie pisaną refleksję Stanisława i Macieja Hodorowiczów o przyjaźni.

Interesujący, wręcz wciągający jest dział „Pamiętniki, relacje, wspomnienia”, zawierający cenne, dokumentalne rzeczy, m.in. opis kresowych korzeni rodziny Jana Hajnosa, którego matką była Anna z domu Tyczyńska, wywodząca się z zamożnej kresowej familii. Tu też znajdziemy kontynuację wojennych wspomnień Tadeusza Domina i zmarłego w 205 roku ostatniego w Nowym Targu żołnierza spod Monte Cassino – Jana Gryglaka.

Ciekawe, ważne postaci przypomina lub pokazuje dział „Biografie, portrety”. To: Wojciech Tylka-Suleja – słynny przewodnik tatrzański; męczennik narodowej sprawy z lat I wojny – Władysław Borzęcki-Mocarny; wieloletni dyrektor Państwowej Szkoły Muzycznej, dyrygent i chórmistrz Jan Szostek; Stanisława Gołdyn – poetka z Ochotnicy Dolnej, wreszcie pierwszy medalista olimpijski z Nowego Targu - Dawid Kubacki, przedstawiony w obszernym wywiadzie Macieja Fryźlewicza.

„Lista Nieobecnych” to, jak zwykle, sylwetki tych, którzy się „pominęli”, księży: kanonika Franciszka Trutego i „dobrego bacy” prałata Wojciecha Bryi; zaangażowanej społecznie i parafialnie Antoniny Ozorowskiej; weterynarza i społecznika Franciszka Pyzowskiego.

W recenzjach Lucyna Czubernat poleca „Wypominki rodzinne” Bogny Borowicz, która trafiła do Nowego Targu jako mała dziewczynka, uciekając wraz z matką przed rzezią wołyńską.

95 stron liczy skrupulatnie zestawiana przez Milenę Pilarską i Kingę Łapczyńską-Podrazę „Kronika Nowotarska”.

Materiał każdego z autorów – jeśli nie ma wagi monograficznego opracowania – jest cennym przyczynkiem do naszej wiedzy o stu latach niepodległego bytu małej ojczyzny i ludzi, którzy go budowali w różnych, trudnych czasach.

- Jesteśmy z redakcją, z Podhalańskim Towarzystwem Przyjaciół Nauk – zapewniał burmistrz Grzegorz Watycha, z bukietem kwiatów dziękując twórcom Almanachu za ogrom społeczne pracy. - Zależy nam na tym, ażeby ukazywały się kolejne wydania tej wpisującej się w piękną tradycję pozycji.

Byłoby trudno anonsować takie bogactwo materiałów, gdyby nie artystyczne wsparcie dwóch grup. Jedną było „Młode Podhale” pod wodzą Pauliny Peciak i Dawida Szewczyka, które zdobyło tego roku Złotą Ciupagę, czyi najwyższe trofeum Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Ziem Górskich. Jemu też zgromadzeni na promocji zawdzięczają żywiołowy popis tańca i śpiewu, a w finale – wzruszającą wiązankę żołnierskich pieśni przy wtórze skrzypiec, akordeonu i basów. Druga grupa to młodzież I Liceum, zorganizowana przez polonistkę Katarzynę Żmudę, by w symbolicznej, scenicznej akcji wskrzesić sylwetki gimnazjalistów, którzy wprost ze szkolnej ławy poszli do legionów lub zostali wysłani na fronty Wielkiej Wojny. Część z nich poległa i miały ich upamiętniać lipy sadzone przy szkolnym budynku w 1917 roku. Z tych lip do dziś przetrwała tylko jedna.

Almanach Nowotarski 2018

Fot. Anna Szopińska

 

Dodaj komentarz

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy, zastrzega sobie jednak prawo do nie publikowania ich, zwłaszcza tych, które zawierają wulgaryzmy, epitety powszechnie uznane za obraźliwe, nawołują do zachowań niezgodnych z prawem, obrażają osoby publiczne i prywatne, inne narodowości, rasy, religie itd.
Komentarze nie dotyczące danego tematu, atakujące personalnie innych komentatorów i autorów, zawierające reklamy lub linki do innych stron www, dane osobowe, teleadresowe i adresy e-mail oraz uwagi skierowane do Redakcji – będą usuwane.


Kod antyspamowy
Odśwież

Fotografia  R&A

Reklama

Nasi partenrzy

TV Podhale

logonaszkasprowy

fottboll

Taxi Rabka-Zdrój

Nasi partenrzy

nspj

mbludzm pl m

Tarnów In

 

Nasi partenrzy

zakopanedlaciebie.pl

 

natatry.pl

 

Resort Kościelisko

Reklama