Podhale Region

Poniedziałek, 15 październik 2018

Ostatnia aktualizacjaPn, 15 Paź 2018 11am

Jesteś tutaj: Home Społeczeństwo Magazyn Stajemy jak Ojce! I jakby co, kieby co, kany co, abo co - to my som

Reklama

Społeczeństwo

Stajemy jak Ojce! I jakby co, kieby co, kany co, abo co - to my som

surmacz major

Rozmowa z mjr rez. Arturem Surmaczem, autorem monografii wydanej z okazji 25-lecia 21 Brygady Strzelców Podhalańskich

Jak to się stało, że przed 80 laty Podhalańczycy zawierzyli się opiece Matce Bożej Ludźmierskiej?

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości kult Matki Bożej Ludźmierskiej przybrał szczególny wymiar w szeregach wojska polskiego rekrutujących się z Podhala, a szczególnie w pułkach strzelców podhalańskich. Zarówno w sferze tradycji i munduru podhalańskiego jak i w sferze duchowej żołnierze ci nie zapominali o swoim dziedzictwie. W okresie międzywojennym w wojsku polskim dla poszczególnych wyznań funkcjonowały Szefostwa Duszpasterskie, które zajmowały się między innymi erygowaniem nowych parafii wojskowych. Podstawą prawną tych działań był Konkordat ze Stolicą Apostolską, na którego mocy wydany został w dniu 27 kwietnia 1926 roku dekret powstania Parafii Wojskowej w Bielsku- Białej pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Ludźmierskiej.
Za wiedzą Kurii Metropolitalnej w Krakowie parafia powstała 22 maja 1926 roku i obejmowała powiaty Bielsko-Biała, Żywiec, Oświęcim, Wadowice i Maków Podhalański. Wybór MBL na patronkę wojska polskiego służącego w tym regionie był oczywisty. W kościele w Bielsku umieszczono kopię Cudownej Figury z Ludźmierza.

Czy były z tym związane jakieś wydarzenia?

Badając historyczne materiały Komitetu Koronacji Matki Boskiej Ludźmierskiej dowiedzieliśmy się, że "W święto Matki Boskiej Zielnej 15 sierpnia 1938 roku na ołtarzu Matki Boskiej Ludźmierskiej złożyło wojsko polskie odznaki pułkowe Dywizji Podhalańskiej". Odznaki te nie zachowały się do dnia dzisiejszego, dlatego domyślamy się, że chodziło o odznaki pamiątkowe 1 psp z Nowego Sącza, 3 psp z Bielska-Białej i 4 psp z Cieszyna, które to jednostki wchodziły w skład 21 Dywizji Piechoty Górskiej, od miejsca stacjonowania dowództwa zwanej "bielską". Jak wiemy z kolejnego dokumentu tj. rękopisu archiwum parafialnego w Ludźmierzu od tego czasu "Częściej piechota strzelców podhalańskich i szkoła podchorążaków nawiedzała kościół w Ludźmierzu i brała udział w nabożeństwach Maryjnych".
W Ludźmierskiej kronice parafialnej w zapisach z 1938 roku czytamy: "Przez cały sierpień i pół września było u nas wojsko – miało obóz na pastwisku plebańskim, ale kiedy w nocy przyszła wielka woda – jakoś w drugiej połowie sierpnia i zalała pastwiska – przenieśli się na pole plebańskie koło samej plebanii". Oczywiście pobyt w lecie 1938 roku Strzelców Podhalańskich związany był ze szkoleniem. Niestety oprócz krótkiego zapisu ówczesnego proboszcza (ks. Józefa Styrylskiego?) nie posiadamy żadnych dokładniejszych materiałów ani fotografii. Być może jakaś osoba w rodzinnym archiwum posiada dokumenty lub zdjęcia z tego okresu, które radzi bylibyśmy umieścić w naszej sali tradycji. Pamiętać musimy też, że w okresie II wojny światowej partyzanci AK także modlili się do wizerunku swojej patronki MBL Szczawie.

Czy za każdym razem gdy do jednostki przybywa nowy żołnierz jest odnowienie zawierzenia?

Od blisko dziesięciu lat mamy zawodową służbę wojskową tzn. nie ma już poboru. W ciągu roku z jednostki ubywa i na ich miejsce przybywa od kilku do kilkunastu żołnierzy. W związku z tym bardzo rzadko organizuje się jak dawniej np. zbiorowe przysięgi wojskowe. Z tego powodu także nie składa się indywidualnego aktu zawierzenia, ale to ciekawy pomysł, który mógłby znaleźć się w naszych zwyczajach czy podhalańskim ceremoniale.
Zawierzenie, którego świadkami będziemy 2 września br. w imieniu całej społeczności wojskowej, do której należą także pracownicy wojska i rodziny wojskowe, składa i odczytuje Dowódca 21 Brygady Strzelców Podhalańskich. Tak było przed laty i tak będzie obecnie w 2018 roku. Aktu tego dokona osobiście Dowódca 21 BSP gen bryg. Ryszard Pietras.

Jakie łaski otrzymali strzelcy za wstawiennictwem Matki Bożej Ludźmierskiej?

Łaska dobrej służby to chyba największe żołnierskie pragnienie. Trudna i niebezpieczna służba w wojskach górskich w kraju i poza granicami państwa i realne zagrożenie życia, a także troska o nasze rodziny i bliskich leży u podstaw naszego żołnierskiego pielgrzymowania do MBL.
Świadectw wysłuchanych żołnierskich modlitw można by przytaczać wiele i każdy ma swoją historię, którą nosi w sercu. Z cała pewnością wielu żołnierzy wymodliło u Ludźmierskiej Pani dobre zdrowie, dobre żony, dar ojcostwa i inne łaski.

Jakie były sytuacje, gdy strzelcy odczuli obecność Matki Bożej Ludźmierskiej w swoim życiu?

Bodajże najgłębiej w pamięć współczesnych strzelców zapadło zdarzenie związane z atakiem rakietowym dokonanym przez rebeliantów islamskich na bazę Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Afganistanie, podczas którego zniszczona została kaplica z kopią figury MBL. Niecały miesiąc przed powrotem zmiany PKW do kraju, 7 kwietnia 2010 roku, w godzinach popołudniowych od pocisku rakietowego zniszczona została kaplica w bazie „Ghazni”, w której to w drewnianej kapliczce, zbudowanej przez żołnierzy, znajdowała się kopia figury Matki Bożej Ludźmierskiej. W wyniku tego ostrzału nikt nie zginął i nie odniósł większych obrażeń. Według głębokiego przekonania żołnierzy "to Syn Boży i jego Święta Matka przyjęli na siebie atak rakietowy i ochronili swoich żołnierzy".
Dziś wspominając tamto wydarzenie z dłuższej już perspektywy czasowej, Podhalańczycy jednoznacznie traktują je jako wyraz opieki i obecności MBL w swoim życiu.

Jakie wota są w bazylice w Ludźmierzu i jaka jest ich historia?

21 Brygada Strzelców Podhalańskich otworzyła swoją historię 25 lat temu. Współcześni Podhalańczycy po odnowieniu kontaktów z Podhalem – swoją "Bliższą Ojczyzną" i swego zawierzenia w sierpniu 2000 roku złożyli tablo z odznakami ówczesnych jednostek brygady.
Wota w formie metalowych krzyży zrobionych z odłamków pocisków spadających na nasze bazy w Iraku i Afganistanie złożono w latach 2010 i 2013.
Epitafium pamiątkowe ze szczątkami Kopii figury MBL złożyliśmy po szczęśliwym powrocie z afgańskiej misji również w 2010 roku.
We wrześniu 2018 roku, wraz z odnowieniem zawierzenia, składamy tablo z naszą symboliką i dziesięcioma odznakami pamiątkowymi jednostek, z których składa się obecnie brygada.

Czy kult Matki Bożej Ludźmierskiej jest wśród żołnierzy obecny do dziś i tak mocny jak na początku?

Nasze pielgrzymowanie do Ludźmierza do Gaździny Podhala, nasze zwyczaje zabierania kopii figury na misje poza granicami państwa, kult Maryjny w Rzeszowie i kaplica MBL w kościele garnizonowym w Rzeszowie nie powinny budzić wątpliwości co do naszej więzi, gorliwości i oddania naszej Hetmance. Nasz udział w przedsięwzięciach religijnych, jubileuszach, sympozjach naukowych i publikacjach, upamiętnianiu dokonań naszych patronów w tym szczególnie gen. Andrzeja Galicy i gen. Mieczysława Boruty-Spiechowicza, a także udział w ostatnich drogach odchodzących "na wieczną wartę" zasłużonych i wielkich górali jest naszą powinnością i zaszczytem. Czy związki te są mocne? Zdecydowanie tak! Choć pielgrzymujemy do wielu sanktuariów w rejonach naszej służby – w tym do najważniejszego, narodowego na Jasnej Górze, a na naszych sztandarach widnieje napis Bóg-Honor-Ojczyzna zaś na jednym z nich także wizerunek Matki Bożej Kodeńskiej – to jednak największe nabożeństwo żołnierze-podhalańczycy kierują do Ludźmierskiej Pani. "Stajemy jak Ojce! I jakby co, kieby co, kany co, abo co - to my som!"

Pytała Beata Szkaradzińska

Dodaj komentarz

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy, zastrzega sobie jednak prawo do nie publikowania ich, zwłaszcza tych, które zawierają wulgaryzmy, epitety powszechnie uznane za obraźliwe, nawołują do zachowań niezgodnych z prawem, obrażają osoby publiczne i prywatne, inne narodowości, rasy, religie itd.
Komentarze nie dotyczące danego tematu, atakujące personalnie innych komentatorów i autorów, zawierające reklamy lub linki do innych stron www, dane osobowe, teleadresowe i adresy e-mail oraz uwagi skierowane do Redakcji – będą usuwane.


Kod antyspamowy
Odśwież

Fotografia  R&A

Reklama

Nasi partenrzy

TV Podhale

logonaszkasprowy

fottboll

Taxi Rabka-Zdrój

Nasi partenrzy

nspj

mbludzm pl m

Tarnów In

 

Nasi partenrzy

zakopanedlaciebie.pl

 

natatry.pl

 

Resort Kościelisko

Reklama