Podhale Region

Czwartek, 19 październik 2017

Ostatnia aktualizacjaŚr, 18 Paź 2017 9pm

Jesteś tutaj: Home Społeczeństwo Wypoczynek i turystyka Odsłonięcie tablicy Józefa Madei na schronisku „Orlica” w Pieninach

Reklama

Społeczeństwo

Odsłonięcie tablicy Józefa Madei na schronisku „Orlica” w Pieninach

02

PIENINY. Na froncie schroniska „Orlica” w Pieninach odsłonięto tablicę upamiętniającą Józefa Madeję – legendarnego przewodnika, znakarza, flisaka i gawędziarza, zwanego powszechnie pienińskim Sabałą, żył w latach 1849-1925.
Prezes Oddziału Pienińskiego PTTK Marek Misztal przybliżył sylwetkę Józefa Madei, który w historii był jednym z czterech pierwszych przewodników w Pieninach, którzy otrzymali w 1894 prawo prowadzenia gości uzdrowiska w pobliskie góry.

Jak na ówczesne czasy Józef Madeja był człowiekiem wykształconym. Jan Wiktor w swojej książce „Pieniny i ziemia sądecka” podał, że pobierał nauki w gimnazjum podolinieckim, do którego swoich synów posyłała szlachta i bogatsi gazdowie z całego Podhala, Spisza i Orawy. W księdze parafialnej z tegoż okresu odnotowano przy jego nazwisku, że był sekretarzem Feliksa Pławickiego, inicjatora założenia Towarzystwa Tatrzańskiego w Szczawnicy, jak i powstania sanktuarium św. Kingi na Górze Zamkowej.

Michał Słowik-Dzwon w swoich „Madejowych ścieżkach” pisał o tym, jak to Madeja prowadził gości w Pieniny i czarował opowiadaniami, opiewał góry, mówił o wierzeniach i obyczajach górali pienińskich. Jego gadek i przyśpiewek słuchali m.in. Józef Dietl, Mikołaj Zyblikiewicz, Walery Eljasz-Radzikowski, Henryk Sienkiewicz, Stefan Jaracz czy Helena Modrzejewska.

Michał Słowik-Dzwon podawał, że Józef Madeja znał w Pieninach najpiękniejsze skalice, dolinki, zakamarki, wiedział o jakiej porze roku i gdzie jest najładniej, tam prowadził. Z Józefem Szalayem – właścicielem zdroju – organizował wycieczki w Tatry, do bielskich jaskiń, spiskich zamków, Niedzicy, Kieżmarku, Starego Smokowca (Szmeksu). Towarzyszył Waleremu Eljaszowi-Radzikowkiemu w wędrówkach po Tatrach, w których uczestniczył również Jan Krzeptowski-Sabała. Wspominał i chwalił się tą znajomością. Prowadził nie tylko po pienińskich szlakach, także na sądecką Radziejową, czy gorczański Lubań. Ostatnią wycieczkę w wieku 76 lat poprowadził 7 lipca 1925 r. na Trzy Korony.

Marek Misztal opowiadając o Józefie Madei wspomniał, że obok starej fotografii w pienińskim muzeum ostała się jego skórzana torba z uherskim herbem, siekierka z dwunastoma dukatami i jednym groszem z czasów Jana Kazimierza oraz pamięć, cóż z tego że ubarwiana, a ilu chciałoby być na jego miejscu? Na to trzeba sobie zasłużyć i przede wszystkim zapracować.

Kustosz Pienińskiego Ośrodka Historii Turystyki Górskiej i redaktor naczelny „Prac Pienińskich” Ryszard M. Remiszewski przypomniał natomiast obchody sprzed ponad sześćdziesięciu laty, jak to 8 kwietnia 1956 r. odbyła się uroczystość nadania imienia Józefa Madei schronisku „Orlica”. Odbyło się to w czasach, gdy socjalizm już powoli kruszał i można było sobie pozwolić na podobne inicjatywy. Osobliwe było to, że uchwałę podjęli radni Gminnej Rady Narodowej w Szczawnicy dla obiektu, który jedynie leżał na terenie gminy i nie podlegał jej administracji. Wykonawcą uchwały był Oddział Pieniński PTTK w Szczawnicy, który podobnie jak gmina nic do obiektu nie miał, pozostawał on w gestii Oddziału Zarządu Urządzeń Turystycznych PTTK w Krakowie.

Przypomniał również historię pierwszego żółtą farbą znakowanego w 1906 roku szlaku turystycznego ze Sromowiec Niżnych przez Przełęcz Szopczańską do Krościenka nad Dunajcem. Józef Madeja znakował go w doborowym towarzystwie sędziego dra Zygmunta Tałasiewicza z Krościenka i Stanisława Drohojowskiego – właściciela dóbr czorsztyńskich. Zakończył wspominając ostatnią wolę Józefa Madei, który mawiał: Chciałbym umrzeć tutaj na Trzech Koronach, patrzeć na Tatry i tak zasnąć na wieczny czas.

Dzięki staraniom Oddziału Pienińskiego PTTK w Szczawnicy i życzliwości obecnego dzierżawcy schroniska Macieja Ogrodowicza udało się wykonać marmurową tablicę, którą odsłonili Marek Misztal i Ryszard M. Remiszewski, grała muzyka Zbigniewa Przychodzkiego, który na tą okazję skomponował i zaśpiewał utwór poświęcony Józefowi Madei.

Kazimierz Majerczak natomiast zaproponował i uzasadnił pomysł organizowania co roku folklorystycznego przeglądu Madejowe Spotkania, nawiązującego niejako z nazwy do Sabałowych Bajań odbywających się od ponad pięćdziesięciu lat w Bukowinie Tatrzańskiej, ale w założeniu programowo się różniących.

W uroczystości udział wzięli m.in. Barbara Węglarz – dyrektorka Muzeum Pienińskiego, Elżbieta Wiercioch – prezeska Oddziału Pienińskiego Związku Podhalan, Olaf Dobrowolski – nadleśniczy Nadleśnictwa Krościenko, Paweł Sypek – dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1 w Szczawnicy, prof. Ludwik Frey z małżonką, Piotr i Krzysztof Adamscy – wnukowie Jana i praprawnukowie Hieronima Michała Dziewolskiego, właścicieli dóbr krościeńskich, Barbara Szela z Krościenka i Przemysław Gabryś ze Szczawnicy – przewodniczący kół przewodników górskich.

W historii turystyki górskiej w Pieninach, jak i schroniska „Orlica” zapisano kolejną kartę przynoszącą chlubę.

Ryszard M. Remiszewski

Tutaj zdjęcia

Komentarze  

Leon
+2 #1 RE: Odsłonięcie tablicy Józefa Madei na schronisku „Orlica” w PieninachLeon 2017-09-25 19:49
Dzięki Panu Redaktorowi za kolejny ciekawy temat o osobie, która została poniekąd wyciągnięta z lamusa. Bo któż w dzisiejszych czasach, poza wąskim gronem przewodników lub innych zapaleńców, interesuje się historią i to tą sprzed ponad 100 lat. Wprawdzie temat nie jest "odszukany": przez P. Redaktora, ale śledząc Jego zacięcie i dotychczasowy dorobek szperacza jestem przekonany, iż "maczał palce" w przygotowaniach samej tablicy i spotkania z okazji jej odsłonięcia. Dzięki za przybliżenie - przy okazji postaci Pienińskiego Sabały - który jest raczej mniej znany niż ten tatrzański "oryginalny" Sabała. Przy okazji Panie Redaktorze pozdrowienia i życzenia bogatych owoców dalszego szperania - od Katowiczanina, czekającego na kolejne perełki. Dziękuję z góry .
Cytować

Dodaj komentarz

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy, zastrzega sobie jednak prawo do nie publikowania ich, zwłaszcza tych, które zawierają wulgaryzmy, epitety powszechnie uznane za obraźliwe, nawołują do zachowań niezgodnych z prawem, obrażają osoby publiczne i prywatne, inne narodowości, rasy, religie itd.
Komentarze nie dotyczące danego tematu, atakujące personalnie innych komentatorów i autorów, zawierające reklamy lub linki do innych stron www, dane osobowe, teleadresowe i adresy e-mail oraz uwagi skierowane do Redakcji – będą usuwane.


Kod antyspamowy
Odśwież

Reklama

Nasi partenrzy

TV Podhale

logonaszkasprowy

fottboll

Taxi Rabka-Zdrój

Nasi partenrzy

nspj

mbludzm pl m

Tarnów In

 

Nasi partenrzy

zakopanedlaciebie.pl


natatry.pl


Resort Kościelisko

Reklama